Kayıtlar

Mart, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Tartışma ve Haklı Çıkma Sanatı-II

Resim
  A. Schopenhauer'in ''Eristik Diyalektik'' kitabından yardım alarak yazdığım serinin ilk bölümünde, tartışmalarda haklı çıkmak için kullanılan 5 farklı hileyi ele almıştım. Ayrıca, tartışmaya değecek insanın hangi özelliklere sahip olması gerektiğinden bahsetmiştim.  Bu bölümde bahsedeceğim hileler, önceki yazının devamı olacak. Bunlar: 6-Kanıtı Varsayma (Petitio Principii) 7-Bir Anda Çok Soru Sorma 8-Kızdırma 9-Soru Sırasını Karıştırma 10- Zıddını sormak  HİLE 6: Kanıtı Varsayma (Petitio Principii) Bu hilede, henüz kanıtlanmamış bir yargıyı, kanıtlanmış gibi sunarsınız. Kurduğunuz argümanın arasına sıkıştırıp, görünmez kılarsınız. Böylece karşı taraf, sunduğunuz argümana genel olarak cevap vermeye çalışırken, kanıtlanmamış bir yargıyı yem olarak yutacaktır. Bu soru sorarken yapılırsa daha kuvvetli olur. Çünkü karşı taraf soruya nasıl cevap vereceğini düşünürken, soruyu sorgulamaz.  Mesela: ''Bak! Yıldız kaydı, ne dilek diledin?''  ''Onun kö...

Tartışma ve Haklı Çıkma Sanatı -I

Resim
Tartışmaların çoğu hakikati aramak için değil, üstünlük kurmak için yapılır.  Dolayısıyla nesnel açıdan haklı olmanız, tartışmanın lehinize sonuçlanacağını garantilemez. Tartışmayı dinleyenler, eşlik edenler sizi haksız bulabilir, hatta zaman zaman savunduğunuz fikirden siz bile şüphe edebilirsiniz. Mesela karşı tarafın sunduğu bir kanıt, sizin kanıtınızı çürütebilir. Bu haksız olduğunuzu tek başına kanıtlamaz. Ancak tartışmanın yönünü değiştirebilir. Böylece siz haksız görünürsünüz. Yani mesele burada gerçekten haklı olmak değil, haklı çıkmaktır.  Bu durumu Schopenhauer, ''Eristik Diyalektik'' adıyla sistemleştirir. Metin halk dilinde '' Haklı çıkma sanatı'' olarak da bilinir. Schopenhauer'in alaycı bir tonla yazdığı, aynı isme sahip (Eristik Diyalektik) kitabı da, tartışma sanatının inceliklerini ifşa eder. Tabii kitapta bahsedilen, gerçek bir tartışma yürütmekten ziyade, etik olmayan yöntemlerle tartışmadan galip çıkmaktır. Dolayısıyla bu yazıda b...