Derinlikten Uzak Olan Popüler Oluyor

 

Günümüzde herhangi bir  müzik platformunun ‘’En çok dinlenenler’’ listesine bakınca, zirveyi paylaşan şarkıların bazı özellikleri dikkatimi çekiyor:

 Şarkılar genellikle kısa, sözler basit ve yüzeysel, elektronik öğeler baskın. Dinlenmek için değil, tüketilmek için üretilmiş müzikler…

Hızlı ve yüzeysel tüketime alışmış toplumun el üstünde tutacağı özelliklere sahip hepsi. Sonuç olarak da, onları zirvede görüyoruz.

Bir ara ‘’beyin çürümesi’’ oldukça popüler bir kullanımdı. Akla değil de, insanın haz ve şiddet dürtülerine oynayan seks, alkol, uyuşturucu, lüks, şöhret içerikli şarkılar bana bu kullanımı hatırlatıyor.

Fakat tüm bu saydıklarımın aksine, derinlik, sabır ve akıl ister. Hatta bazen rahatsız eder. Bir şarkı, bu çağda böyle özellikler barındırırsa, nasıl popüler olsun? Hız çağındayız ne de olsa. Bir şarkı daha ikinci dakikasında dinleyiciyi zorlamaya başlarsa risklidir. Bu risk algoritmalar tarafından ödüllendirilmez. Çünkü algoritmalar niteliğe değil, niceliğe bakar. Ne kadar paylaşıldı? Kaç saniye dinlendi? Kaç videoda fon olarak kullanıldı?

O yüzden kolay sözler, tekrar eden nakaratlar, tanıdık ritimler avantajdır. Özgün müdür? Asla. Dinleyici konfor alanından çıkmaz.

Oysa bir zamanlar, bir albüm baştan sona dikkatle dinlenirdi. Hatta müzik dinlemek bile bir zanaat gibiydi. Radyoda, çok beğenilen şarkının çıkması beklenirdi. Plak varsa, aynı şarkı defalarca çalınırdı. Mesela Sezen Aksu’nun birçok şarkısı sadece melodiyle değil, sözlerle de hafızalara kazınmıştır. Aynı şekilde Müslüm Gürses’in şarkıları, yüzeyde bir efkardan fazlasını taşırdı. Dinleyici kendi ruhundaki yaralarla, acılarla yüzleşirdi. Bu yüzden hızlı parlayıp, hızlı sönmediler.

Elbette bu yazıyı sadece, ‘’Eskiler daha iyiydi yahu. Yeniler kötü!’’ demek için yazmıyorum. Bugün de nitelikli işler var. Ancak toplumun ödüllendirme biçimi sorunun kaynağı benim gözümde. ‘’Dinleyici’’ olma zahmetine katlanamıyorlar. Derinlik ise her zaman zahmetlidir. Dinleyiciden dikkat ister. Dikkat ise çağımızın en kıt kaynağı olmalı.

Bugün popüler olan şarkıların yüzeysel olması, toplumun gidişatının göstergesidir. Hatta mesele müziğin değişmesi bile değildir. Mesele, sabrımızın azalmasıdır. Çünkü derin işler var ama bunu dinleyebilmek gerekiyor. Durmayı göze almak ve ‘’dinleyici’’ olmak, tüm bu hıza ve gürültüye rağmen.